Groeiend licht! Zie je het niet?

Advent is de tijd van groeiend licht. Elke week een kaars als teken van duisternis die plaats mag maken en als teken van ons verlangen naar nieuwe perspectieven, naar een lichtende toekomst. En wat is het verlangen naar licht groot in onze tijd. Duistere tijden zijn het, waarin we leven. Als je niet uitkijkt raak je het spoor bijster in de duisternis van oorlog, van steeds hogere kosten, van klimaatcrisis en inflatie. En eerlijk is eerlijk, we praten elkaar ook maar al te vaak verder in de put door vooral te benadrukken hoe erg en zorgelijk het allemaal is.

Advent is een tijd om ons te bezinnen op nieuwe mogelijkheden en andere perspectieven. Het is daarom goed om niet al meteen de grote stap naar kerstmis te zetten en het volle licht open te draaien. Zo werkt het niet, zo is het leven niet. Neem de tijd om ernaartoe te groeien. Want door kleine stapjes te zetten zie je beter wat er om je heen te zien is, wat er om je heen gebeurt. Wie met zevenmijlslaarzen richting kerstmis gaat en zich een weg door de duisternis baant, die loopt de kans de kleine lichtpuntjes onderweg te vertrappen of over het hoofd te zien. Maar wie stap voor stap loopt, met menselijke maat en niet met het tempo van commercie en verkooppraatjes, kan in het donker zien waar het licht van nieuwe toekomst nu reeds gloort.

Advent, de tijd van kleine stapjes. Tijd van profetische verhalen over hoop en toekomst die open zal gaan. Elke week een licht erbij om uiteindelijk met elkaar te vieren: nieuwe geboorte, licht dat duisternis verdrijft. Of zoals we met kerst zeggen: God in ons midden, als in de kwetsbaarheid van een kind. Maar toch vooral: wijzelf nieuw geboren, dat wij messiaanse mensen worden, levend van licht, ook te midden van duisternis. Lichtbakens voor al die mensen in duisternis.

Zondag 4 december 2022

Zondag 4 december
11.00 uur: ds. Wim Jansen, Veere
Collecten: 1ste Kerkrentmeesters 2de Onderhoudsfonds

Vooruitblik 4 december van ds. Wim Jansen:WAAROM ZIT JE ZO IN HET DONKER? In deze tijd zien we uit naar het licht en in de kerk zingen we de Adventsliederen over het licht. Niets mis mee, maar het roept wel een vraag op: Waarom zouden we? Want het is nauwelijks meer donker! Niet alleen is in ons land elk plekje gevuld met licht, maar ook alles wat schemert, alles wat ontdekt wil worden, wat zich tonen wil in zacht maanlicht, bijvoorbeeld een oude toren of een kasteel zetten we in een brulboei van licht: ZIE MIJ, ZIE MIJ!!! Zoals in augustus de Zwarte Pietendiscussie weer begint en de pepernoten in de etalage worden uitgestald, zo worden in oktober de bomen al vol lichtslangen gehangen. Het lijkt wel of mensen van nu bang zijn voor het donker. Net zo bang voor de duisternis als voor de stilte. Lichtvervuiling, het is de plaag van de verstedelijkte wereld waarin wij leven. Als we zingen over het licht moeten we eerst de duisternis maar weer leren kennen – en toelaten. Het heilzame van duisternis proeven. De waarde van de nacht. Daarover mediteren we in de Adventsdienst van 4 december. De organiste Willie den Hollander zal samen met Inge Klijnsma een bijdrage leveren met twee liederen uit de Messiah. 

Zondag 13 november 2022

‘Licht dat ons aanstoot’, zo zingen wij aan het begin. Licht, dat de duisternis doorbreekt van verdriet en gemis. Licht, dat met kaarsen wordt aangestoken. Acht namen van mensen van voorbij klinken. En vele namen van onze dierbaren in stilte. Wereldwijd onbekende namen van hen die op een niet-natuurlijke wijze uit het leven zijn weggerukt. De dood is een niet weg te stoppen realiteit in ons leven en stelt ons de belangrijke vraag hoe heeft mijn leven er uit gezien? Hoe kijk ik terug en wat heb ik met mijn leven gedaan. Wie zich met regelmaat realiseert dat het leven eindig en vergankelijk is, zal vaker de vraag stellen naar de kwaliteit van haar of zijn leven. Kwaliteit die te maken heeft met de vraag: ben ik de mens die ik ten diepste ben? Lukt het me te leven vanuit mijn diepste mens-zijn? Leef ik een geroepen leven? De vraag naar onze vergankelijkheid is verbonden met de vraag naar hoe heeft mijn leven er uit heeft gezien. Ons vastklampen aan bezit? Onze identiteit ontlenen aan wat we hebben? Wat we weten en wat we kunnen? Het bijbelboek Job laat het levensverhaal zien van een rijk man. Had alles voor elkaar en waande zich onaantastbaar. Totdat hij alles kwijtraakte: vrouw en kinderen, geld en goed. Hij roept God ter verantwoording. Wat is de zin van dit alles? Waarom overkomt mij dit? Wat heb ik fout gedaan? Onredelijk of niet, wel begrijpelijk en ook herkenbaar. Wanneer het leven tegenzit voelen we ons door weinig mensen begrepen en door God in de steek gelaten. En nog erger wanneer de dood ons pad kruist. Waarom God? Hoewel onze taal vol zit van de dood, zijn alle woorden op wanneer de dood onszelf overkomt. Er resten alleen nog vragen. Zou het mogelijk zijn om een taal te leren waarmee we de dood bespreekbaar kunnen maken? Heldere, duidelijke begrippen die ons de weg wijzen en die antwoorden geven op onze vragen? Of is het voldoende om de vragen te stellen? Is dat al betekenisvol?

De bijbel staat vol van dood, moord en doodslag. Maar de rode draad is een andere: de God van ontferming die zich steeds weer bekend maakt met de naam: Ik Zal Er Zijn. Dat gaat door tot over de grens van de dood. Maar hoe? Zijn wij – opgesloten in onze eigen ellende, verdriet en pijn – niet meer in staat God te ervaren? Dat geld en goed ons dusdanig van God heeft verwijderd dat niet God, maar wij zelf afwezig zijn? Job ervaart uiteindelijk de bevrijdende realiteit van God. Die realiteit is een eindig leven. Een mensenlichaam is niet gemaakt voor de eeuwigheid. De mens maakt deel uit van het geheel dat we aarde noemen zoals verbeeld in het tweede scheppingsverhaal. Beleven wij dit op een wijze dat we kunnen zeggen ‘Ik ben van de aarde’? Dat betekent dat er ook een tijd komt van loslaten, afscheid nemen? Dat eerste kan wellicht nog wel voor velen, maar dat laatste blijft ingewikkeld. Ook als we ons leven niet volbouwen met goud en zilver, dan zijn het nog altijd onze dierbaren die we maar moeilijk los kunnen laten. Maar het helpt daarbij dat we erop mogen vertrouwen dat we niet in het grote niets verdwijnen: maar dat onze levensadem, dat al wat en wie we zijn, op mag gaan in die aarde waaruit we geschapen zijn, dat die aarde ons zal omarmen in alle eeuwigheid.

De overdenking wordt gedragen en verdiept door momenten van stilte en de harmonieuze klanken van het Schouws Koperensemble, samen met orgelspel, alles passend bij het gedenken van de mensen van voorbij, die met ons blijven leven.

Zondag 11 december 2022

Zondag 11 december
11.00 uur: de heer Franck Ploum
Collecten: 1ste Kerkrentmeesters 2de Verjaardagsfonds

Vooruitblik 11 december: Op de drempel van kerstmis komen we samen om uit te zien naar wat komen gaat. Licht, Redder, Nieuw Begin. De metaforen voor wat er komt zijn niet van de lucht. Tegelijk merken we elk jaar weer dat er schijnbaar weinig verandert. Toch zijn het juist deze verhalen van hoop en toekomstperspectief die ons op de been houden in deze wereld. Een wereld die allesbehalve een perspectief van een rooskleurige toekomst laat zien. We mogen ons laven en sterken aan profetische visioenen en we verwachten doorbrekend licht. We breken en delen brood en wijn. Na de viering is er een ontmoetingsbijeenkomst in het kerkcentrum. Zie hiervoor de GastVrij die deze week is verschenen.

Zondag 9 oktober 2022

We zagen uit naar de lezing van Gerard Gerritse over de klimaatcrisis. Na drie keer uitstel in coronatijd kon de lezing ook dit keer helaas niet doorgaan vanwege coronabesmetting in zijn persoonlijke kring. Wel stond de dienst geheel in het teken van de klimaatcrisis waarin wij ons bevinden. Centraal stond psalm 148, een scheppingspsalm waarin de elementen en al het geschapene God lof toe zingt en dankt voor het bestaan. Daarnaast klonken enkele teksten uit het ‘De schreeuw van de aarde’, het nieuwe boek van Franck Ploum over de klimaatcrisis. De overdenking begon met de herinnering aan het document ‘Grenzen aan de groei’ van de ‘Club van Rome’. Een document uit 1972 dat toen al waarschuwde voor de gevolgen van de enorme economische groei voor onze leefomgeving. Veel van de voorspellingen uit het rapport zijn niet uitgekomen. Maar dat maakt het rapport niet minder waardevol als een eerste serieuze waarschuwing en als aankondiging van de enorme klimaatcrisis waarin we ons nu bevinden. Hoe zouden we ervoor gestaan hebben als de kernvragen van het rapport van nu 50 jaar serieus waren genomen en het niet in een diepe la was verdwenen met het stempel ‘doemscenario’ en ‘bangmakerij’? In die tijd was er nog een heilig geloof in de technologische vooruitgang. De techniek zou alle problemen oplossen zo werd gedacht. Maar technische vooruitgang heeft twee kanten. Maar de medaille heeft twee kanten. Want technologie bracht ons bijvoorbeeld ook grootschalige landbouw en bio-industrie, problemen waar we nu mee kampen. Bovendien verwijdert het heilige geloof in technologische vooruitgang ons van een wezenlijke vraag. Namelijk de vraag naar de ethiek en de moraliteit: Mag alles wat kan? Moet je alles wat kan ook willen? En dat werd de overstap naar psalm 148 en de bijbelse teksten. Want vaak wordt met de bijbel in de hand geroepen dat God ons de aarde in handen heeft gegeven, wij mogen heersen, doen wat we willen met de schepping. Maar hoe zou een boek dat oproept tot bevrijding kunnen oproepen tot vernietiging en onderdrukking van het ene schepsel door het andere? Als God in elk onderdeel van de schepping zichtbaar is en op ons toekomt, zoals psalm 148 en psalm 8 bezingen, dan kan het bijbelse heersen alleen betekenis krijgen als we het verbinden met het bijbelse thema van het dienende koningschap, de dienende leider. En dan krijgt heersen de betekenis van behoeden en beheren, omzien en tot leven brengen. We worden daarmee verantwoordelijk gemaakt voor de schepping en de toekomst van deze aarde.

Zondag 23 oktober 2022

Zondag 23 oktober
11.00 uur: ds. Wim Jansen, Veere
Collecten: 1ste Kerkrentmeesters 2de Verjaardagsfonds

Vooruitblik: O GUT!
Ds. Wim Jansen schrijft: “Afgelopen zomer zwierven we een week door de Eifel, het Zwarte Woud en de Ardennen. En het was weer zover. Telkens als zich mooie landschappen en schitterende vergezichten voor mijn oog ontvouwden borrelde het als vanzelf in mij omhoog: God is groot! Het komt in mij op, vanuit een diepere laag. Ik kan het niet helpen. Maar je zou het bijna niet meer durven toelaten – zo’n goddelijke oprisping. Wie durft het woord ‘God’ nog onbekommerd in de mond te nemen? Je moet er van alles bij uitleggen en meestal je ervoor verontschuldigen. In de prachtige aflevering van Zomergasten (14 augustus 2022) vertelde Dichter des Vaderlands Lieke Marsman hoe een redacteur haar probeerde af te brengen van het onzalige plan om in een gedicht de uidrukking ‘O God!’ te gebruiken. Het was een hartenkreet vanuit haar diepste wezen, maar hij vond het absoluut not done: ‘Weet je wat? Laten we er dan ‘O gut’ van maken…’
Intussen is het wel heel goed te begrijpen waar die koudwatervrees voor het woord ‘God’ vandaan komt. Want hoe verschrikkelijk belast is dat woord! Het valt, bijvoorbeeld, te vrezen dat de 24-jarige Hadi Matar ook die woorden heeft uitgeroepen toen hij Salmon Rushdie neerstak: God is groot! Zoals die woorden al ontelbare malen werden uitgeschreeuwd bij een zoveelste daad van terreur. Zal ik voortaan ook maar zeggen: ‘Gut is groot’?”
Na de viering is er koffie en thee in het kerkcentrum.

Lezing 9 oktober kan niet doorgaan

Helaas kan de lezing van Gerard Gerritse niet doorgaan. Gerard is herstellend van corona, maar nu zijn vrouw Lieke ook deze infectie heeft opgelopen vindt hij het niet verantwoord om zondag naar de kerk te gaan. Heel jammer, dit was al de vierde datum en telkens is het corona die deze afspraken dwarsboomt.

Het koffiedrinken gaat wel door en we kunnen in de buurt van de lezing komen omdat Franck Ploum zijn nieuwe bundel ‘De schreeuw van de aarde. Zes bijbelse leerdichten’ meeneemt.

Wij herhalen hier de bijdrage van Franck in de laatste GastVrij:

“Het boek heeft meer het karakter van een gedichtenbundel dan van theologische betogen. Het zijn zes bijbelse leerdichten, korte poëtische teksten, over verlangen, over tochten door de woestijn, over leven verliezen en vinden, over liefde en naastenliefde, over geestkracht en navolging. En een hartenkreet voor het behoud van onze aarde, een toekomst die ook in onze handen ligt.

De teksten worden omlijst door illustraties van kunstenares Sylvia Thijssen die in haar eigen stijl de teksten heeft omgezet in verbeelding.

De schreeuw van de aarde
Uitgeverij Paris Books
Ongeveer 70 pagina’s
Geïllustreerd door Sylvia Thijssen

Het boek is vanaf 4 oktober verkrijgbaar in elke boekhandel. Maar zal op 9 oktober ook verkrijgbaar zijn in het kerkcentrum. De kosten zijn € 14,95. Dat is niet goedkoop voor een relatief dun boek, maar de huidige papierprijs is dusdanig dat het helaas niet ander kan om uit de kosten te komen.”

Welkom allemaal! En Gerard en Lieke wensen wij veel sterkte bij deze teleurstelling en van harte beterschap!

Met vriendelijke groet,
namens de kerkenraad,

Ben Hoexum, scriba

Lezing zondag 9 oktober ’22

Beste gemeenteleden,

In aansluiting op de uitnodiging van 23 september jl. voor de lezing van ons gemeentelid Gerard Gerrtitse zenden wij u bijgaand een aanzet voor de lezing. Het is in 9 punten weergegeven en Gerard stelt voor deze vooraf te lezen. Het biedt de mogelijkheid om alvast vragen te formuleren. Het is de bedoeling dat er volop ruimte is voor discussie.

De lezing is aansluitend aan de viering met het thema ‘De schreeuw van de aarde’ a.s. zondag om 11.00 uur. Na  een kleine koffiepauze bent u allen van harte welkom om deze lezing bij te wonen onder leiding van onze voorganger Franck Ploum.

Met vriendelijke groet,

namens de kerkenraad,

Ben Hoexum, scriba

Lezing zondag 9 oktober en ander nieuws

Beste gemeenteleden,

Lezing
In de laatste GastVrij is de lezing aangekondigd van ons gemeentelid Gerard Gerritse naar aanleiding van zijn in 2020 verschenen boek ‘Een bewoonbare Aarde’. Wij zijn tweeëneenhalf jaar verder na de eerste afspraak voor het houden van deze lezing en intussen zijn de ontwikkelingen zeer snel gegaan. Daarom is er in een overleg van de kerkenraad en Gerard besloten de lezing te richten op de situatie zoals die nu bekend is. Gerard heeft als een ‘aanloop’ naar de lezing bijgaande notitie geschreven en enkele dagen voor 9 oktober ontvangt u nog een aanzet voor de lezing in 9 punten.

De lezing is aansluitend aan de viering met het thema ‘De schreeuw van de aarde’ op 9 oktober om 11.00 uur. Na  een kleine koffiepauze bent u allen van harte welkom om deze lezing bij te wonen onder leiding van onze voorganger Franck Ploum.

Nieuwe bundel Franck Ploum
Onder dit kopje hebt u in GastVrij kunnen lezen dat er een nieuwe bundel van Franck verschijnt onder de titel ‘De schreeuw van de aarde. Zes bijbelse leerdichten’ en van het plan om op 9 oktober een aantal exemplaren mee te nemen naar het kerkcentrum. Het past helemaal bij het thema van de viering en de lezing van Gerard. Zie voor meer informatie de bijdrage van Franck in GastVrij.

Jubileum kerkbode / vooruitblikken 25 september en 2 oktober
De kerkbodelezers onder u hebben gezien dat de editie van deze week een jubileumuitgave is. De Schouwen-Duivelandse kerkbode bestaat 100 jaar. De redactie heeft ons gevraagd de kopij beperkt te houden en geen vooruit- en/of terugblikken te schrijven.

Ter lezing: een interview van de redactie van het maandblad VolZin met onze voorganger Franck Ploum. 

Met vriendelijke groet,
namens de kerkenraad,
Ben Hoexum, scriba

Zondag 28 augustus 2022

Voor het eerst in ons midden geeft de voorganger een inkijkje in zijn spiritueel levenspad. En zo kan het gebeuren – kort door de bocht weergegeven – dat het in zijn jeugd voor straf overschrijven van de bergrede leidt tot een ander verstaan van Jezus’ woorden. Het op het eerste gehoor absurde ‘zalig zijn de zachtmoedigen’ en ‘de linkerwang toekeren na een klap op de rechterwang’ opent hart en oren voor de weg van liefde en vergeving, laat vrede indalen. Verinnerlijking. Dat kan ook door de natuur op je te laten inwerken. De bijbel begint ermee. Woest en ledig, chaos. Wanorde wordt orde wanneer God het licht schept en dit scheidt van de duisternis. Merkwaardig als pas op de vierde dag de zon wordt geschapen. In het spreken van God zit licht. God noemt de duisternis avond en het licht dag. Dat is altijd de volgorde in de bijbel: van avond naar dag, van donker naar licht, van dood naar leven, van chaos naar kosmos. Wij worden uitgenodigd ‘mee te scheppen’. Te midden van de wreedheid van de natuur is er groei, bloei, steeds weer terugkerend leven. Alles is met alles verweven. Dat verwondert ons en tegelijk beangstigt het ook. De natuur is als een tapijt. Eén draadje los trekken en het valt uit elkaar. De natuur op ons laten inwerken laat zien dat het anders kan. Dat kan ons inspireren om op deze in vele opzichten vertroebelde aarde te antwoorden op het spreken van God in Genesis 1 en Jezus in de bergrede. Een antwoord vinden vanuit de bewustwording dat er vertrouwen is gesteld in de mens als ‘medeschepper in barmhartigheid’.