Weekend 10/11 april

Terugblik 10/11 april: Wij hebben kunnen kijken en luisteren naar het leerhuis en vesper in Eindhoven. Het thema is “Mystiek en verzet”. Het bekende verhaal van de profeet Elia en de afgod Baäl is zo herkenbaar in de actualiteit van vandaag en in alle eeuwen, die ertussen liggen. Het gedrag van Baäl, de god van bezitters en macht, wordt religieus gelegitimeerd en vertolkt door zijn 450 profeten. Elia stelt de keuze: God of Baäl. Hij laat de profeten ombrengen. Deze overwinning blijkt geen overwinning te zijn. De macht (koning Achab) blijft zitten en Elia komt in gevaar, slaat op de vlucht en trekt zich – op zichzelf teruggeworpen – terug in de woestijn. Het is dweilen met de kraan open. Herkennen wij dat? En maar geven, en maar solidair zijn, dan komt er een moment: ik ben er klaar mee. Elia voelt zich helemaal alleen en raakt in een crisis. Storm, aardbeving, vuur, stilte, stem, zwijgen. Wat een hectiek! Toch kun je niet vluchten voor de wereld, waarin je leeft. De stem van be’stem’ming is: terug gaan. Als Elia denkt dat hij er alleen voor staat is er een verrassende wending in het verhaal: 7000 mensen hebben niet voor Baäl geknield en meegelopen met de corrumperende macht. Die 7000 had hij in zijn teleurstelling over het hoofd gezien. Kijk goed: je hoeft het niet alleen te doen.

Bekijk hier de leerhuis/vesperviering van SOVE (Stichting oecumenische vieringen Eindhoven) van zaterdag 10 april.

Van Palmzondag tot Paaszondag 2021

Terugblik van Palmzondag tot Paaszondag: De “Stille Week”. Een week, die uitloopt op de stilte na het sterven, de stilte van het graf op “Stille Zaterdag”. Ook het “Hosanna” en het “Kruisigt hem” van Palmzondag eindigt in stilte en verdriet. Ons geweten wordt gewekt, ben ik heerser (koning op een paard) of ben ik dienaar (koning op een ezel)? Wij volgen op Witte Donderdag Jezus op zijn weg naar het einde, een bevrijdende weg die om durf vraagt om door de knieën te gaan om de voeten van een ander te wassen. Dat is iets anders dan hoog te paard. Kan ik het volbrengen? Kan ik deel worden van een overstijgend geheel? Een wereld vrij en solidair. Het kan je leven kosten. Maar ze bestaan, de stervende mensen die fier en rechtop afscheid nemen. Ze schenken hun leven en blazen geestkracht in. Voor het loslaten laten ze een blijvend teken na. In het breken van het brood en het drinken van de wijn ontmoeten we God als bondgenoot op de levensweg als bron van kracht: tot het uiterste gaan in liefde en solidariteit. Op Goede Vrijdag komen ‘klokkenluiders’ voorbij. De bijbelschrijvers kennen dit woord niet, maar zouden het vandaag zeker gebruikt hebben. Klokkenluiders wordt vaak groot onrecht aangedaan. Ze moeten zwijgen, want ze brengen het systeem in de war. Het recht gaat verloren in een machtsspel. Macht kan niet zonder tegenmacht. Hoe bizar is het of juist misschien wel heel treffend, dat van Witte Donderdag tot de vroege uren van Goede Vrijdag in Den Haag macht en tegenmacht zo’n grote rol spelen. Jezus wordt door de macht van een summier bedenkelijk proces gekruisigd. Elk verweer aan een kruis is onmogelijk. Met zijn trouw aan de weg van liefde, vrede en recht schenkt Jezus in zijn lijden levenskracht.

Op Paasmorgen is het thema “Kies het leven”. In het slot van de overdenking klinken deze woorden: “Pasen plaatst ons voor zo’n keuzemoment: kies ik de dood of het leven? Jezus, kiest het leven. Dat lijkt in tegenstelling tot wat het verhaal allemaal vertelt. Maar hij kiest het leven, met als uiterste consequentie dat hij moet sterven. Wie over de muren van het bestaande heen kijkt is nu eenmaal een gevaar voor wat gevestigd is en een bedreiging voor wie de touwtjes in handen heeft. Wie over de muur kijkt ziet dat wat realiteit is voorbij zal gaan en dat er meer opties zijn dan het gangbare.

Volgelingen van Jezus zijn geen mensen die geloven dat Jezus het allemaal voor ons geregeld heeft, maar mensen die geloven dat het laatste woord niet is aan de doodlopende weg van geld en macht en bezit, van status quo en ‘zo is het altijd gegaan’. Er is een keuze, een andere optie: namelijk die voor het leven dat ruimte biedt aan iedereen. Een keuze mensen mens laat zijn, dieren dier laat zijn, aarde aarde laat zijn. Een beloofd land van melk en honing is de bijbelse metafoor voor dat toekomstland. Jezus noemde deze toekomst ‘het koninkrijk Gods’ dat er al is en tegelijk nog gerealiseerd moet worden. Dat is onze opdracht voor het leven in navolging van hem.”

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.

Zondag 21 maart

Zondag 21 maart – begin van de lente – kwam de profeet Amos aan het woord. Deze profeet neemt geen blad voor de mond als het gaat om ons gedrag en onze misdragingen. Hij houdt het volk een spiegel voor en laat hen stoppen met de beschuldigende vinger op te steken naar anderen. Deze oproep mogen wij ons aantrekken wanneer het gaat om onze omgang met de leefomgeving. Niet de anderen, maar wijzelf moeten beginnen met stappen zetten: anders gaan leven, consuminderen, met aandacht en vanuit verbondenheid met al wat leeft ons leven vorm en inhoud geven.

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.

Zondag 14 maart

Op zondag 14 maart stond de uitzending in het teken van het klimaatalarm. Wereldwijd werd er met klokgelui en protest aandacht gevraagd voor de wijze waarop wij omgaan met onze leefomgeving en voor de laksheid waarmee dit probleem wordt aangepakt. ‘Wat voor wereld willen we doorgeven aan de volgende generatie?’ Er klonken woorden uit Jesaja 41, over hoe God aan de kant staat van de armsten. Onder die armsten mogen we ook onze moeder aarde rekenen die wordt miskend en ten onder dreigt te gaan aan uitbuiting.

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.

Zondag 7 maart 2021

In deze serie lag op zondag 7 maart de nadruk op onze omgang met elkaar en hoe we gevangen worden gehouden in een economisch systeem waarin alles gemeten wordt in geld en gewin. In een indringende toespraak nam bijbelwetenschapper Alex van Heusden ons mee in de tekst van Deuteronomium 15, waarin sprake is van de uitbanning van armoede onder de eigen bevolking en van een genadejaar waarin alle schulden worden kwijtgescholden. Er wordt een moreel appèl op ons gedaan. Er klinkt een oproep tot solidariteit. Het lot van behoeftige broeders en zusters moet ons zo ter harte gaan dat wij de bereidheid hebben in hen te investeren, ook wanneer we weten dat wij niets van het geleende geld terugzien. 

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.

Zondag 28 februari 2021

Psalm 104 legt zichzelf uit in een hertaling van Huub Oosterhuis. De lezing in 5 delen wordt afgewisseld en aangevuld met liederen en zeer aansprekende beelden. Andere woorden zijn in deze uitzending niet nodig.

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.

Zondag 21 februari 2021

Een blik naar buiten. Deze zondag lijkt wel hartje zomer na de vorige zondag hartje winter. Ontzagwekkende natuur. Hoe naadloos past dat bij het thema van deze zondag: “Een nieuwe aarde – Ontzagwekkende schepping”. Psalm 8 is één van de ongeveer tien scheppingspsalmen. Natuur en ecologie in de bijbel, de mens heeft daarin een grote plaats, zo klinkt de lofzang uit Psalm 8. In deze opname horen we het lied “Die chaos schiep tot mensenland”, ons geliefd lied dat ons weer doet hunkeren naar samen zingen. Psalm 8 spreekt over heerlijkheid en verantwoordelijkheid van de mens. In de oude cultuur was er veel godendom. De goden maakten veel ruzie, de mens op aarde was geen thema, was bang en werd bedreigd. Het volk van Israël verlangt naar en gelooft in de ene God, de God van de Thora “Ik zal er zijn” en dan wordt de mens zichtbaar als onderdeel van de schepping, bezongen in de psalmen. De schoonheid van de lofzang schuurt ook. Is ‘heersen’ vaak niet toegepast – en nog steeds – als wij ‘overheersen’? Een soort vrijbrief om de aarde uit te buiten. Heersen heeft een andere uitleg nodig: beheren en behoeden. De aarde is ons in handen gegeven met een verantwoordelijkheid, waarbij prijs en waarde niet hetzelfde zijn. De prijs wordt betaald door mensen die lijden aan de verwoesting van leefbare gebieden. Waarde is niet wat levert het op in geld maar in levensadem. Wij kunnen niet zonder bomen en insecten, staan er niet boven, staan ernaast als vriend. Dat wil zeggen daar kunnen we voor kiezen. Of zijn we toch vijand geworden van onze schepping, die wij in ballingschap hebben gevoerd? Dat is de strijd van schoonheid en schuren in Psalm 8.

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.

Zondag 3 januari 2021

Herodus en Jezus, twee tegenpolen. De keuze uit machtgestuurde of waardengestuurde toekomst. Een oud verhaal, waarin het accent ligt op politieke verhoudingen. Oud, maar ook nieuw. Overduidelijk speelt dit in onze jaren 2020 en 2021, waarden staan onder druk. De Trumps en Poetins hebben huisgehouden, hoe gaat het in Polen en Hongarije? En dichterbij, hoe gaat het in eigen land, van koning tot de geringste onderdaan? Meer dan we gewend zijn komen posities lijnrecht tegenover elkaar te staan. Verschuivingen dienen zich aan, politiek en maatschappelijk. Wat laat de coronacrisis ons zien? Is er geen sprake van het wegkapen van vaccins. Wie staat er achteraan? Geen land, geen unie, geen raad koopt alles op voor een eerlijke verdeling wereldwijd. Anderzijds, wat nemen we aan positiefs mee uit 2020? Ongekende krachten zijn in mensen naar boven gekomen. In zorg en aandacht voor elkaar. We zien positieve effecten op milieu en klimaat. Verwant aan de bijbelse boodschap: heb lief, doe recht, wees naaste van de minste. Het verlangen naar en werken aan een waardengestuurde toekomst kan niet beter bezongen worden dan met het slotlied: “Nu zijt wellekome”.

0.00 uur

De kerkklokken in Zierikzee luiden het nieuwe jaar in. Als teken van eenheid, hoop en nieuw begin. Drie nullen, van ‘niets’ naar alles dat komt wat nog onbekend is, van ‘leegte’ die zich wil laten vullen naar ‘rond’, naar de cirkelgang van de natuur, naar de terugkeer van elk seizoen, van de dorre winter naar de sprankelende lente, van donker naar licht, van de bizarre coronatijd naar omstandigheden, die beter te dragen zijn en waarin we de ervaringen van nu een creatieve plaats geven in ons leven en samenleving.

Laatste adventszondag en kerstviering

De voorbereiding voor de vierde zondag van advent wordt midden in de week daarvoor stil gelegd. Voorganger, zangeressen en organist hoeven er plotseling niet meer naar te kijken. Wij blijven thuis en kunnen luisteren naar woorden van hoop: de tekenen van de tijd aan de nacht voorbij. De vraag klinkt door ‘waar laat jij je door leiden?’ Door keiharde cijfers of door woorden van hoop en bemoediging? Hoe anders komen deze woorden in het coronajaar 2020 binnen. Er gaat een appèl van uit om ons in de duisternis niet te voegen naar de duisternis. Zo breken er lichtpuntjes door in het kerstverhaal ‘De oude kaars’, geschreven door Franck Ploum. Een verhaal van drie vrouwen, dat eigenlijk tekort wordt gedaan door het samen te vatten, maar toch: Marja, Hanna en Elisja. Coronaleed en vluchtelingenleed. Achter prikkeldraad en in een tent ziet Elisja door de gaten in het tentdoek de sterren schijnen. Marja brengt haar een oude vergeelde kaars, die ze van Hanna gekregen had. Decennialang had Hanna deze bewaard voor moeilijke tijden. En toch niet gebruikt tijdens de zware coronaziekte. De oude kaars flakkert en verlicht heel de tent alsof de hemel op aarde valt. Altijd heeft ze het licht in zich gedragen en nu wil ze het laten zien. In het gesprek van de drie vrouwen gaat het over niets hebben en toch alles kunnen delen, terwijl vaak bij alles hebben er niets wordt gedeeld. Een nieuw begin is altijd mogelijk. In de geboorte van elk kind begint God opnieuw met de aarde. Elisja heeft de sterren door de gaten in het tentdoek nooit eerder zo fel zien stralen als nu. In het kijken en luisteren naar dit verhaal ervaren wij het kleine en het subtiele van een kerst op afstand van elkaar. Zo anders als anders. Verbondenheid in licht dat door leed heen breekt.

Alle uitzendingen zijn nog steeds terug te kijken en blijven beschikbaar op YouTube – Ekklesia Breda.